Seriýa: Buraw uçlary näme üçin döwülýär | 8-nji makala
Açarsözler: burgu uçunyň ýöremegi, burgu uçunyň hereketi, merkezden daşary burawlamak, burgu nokadynyň geometriýasy, kesiji gyrasynyň merkezleşdirilmegi, burgu uçunyň çykyşy, uly deşik
Bu seriýanyň soňky üç makalasy ýylylyk bilen işlemege bagyşlanandy: berkligiň näme üçin möhümdigi, burgularyň näme üçin könelmeginiň ýerine döwülýändigi ýa-da döwülýändigi we alyjylaryň üpjün edijiniň sözüne ynanmagyň ýerine ýylylyk bilen işleme hilini nädip baha berip biljekdigi. Bu makala seriýada täze bir klasteri açýar: geometriýa. Ýylylyk bilen işleme burgularyň näme üçin dowam edip biljekdigini kesgitleýär. Geometriýa onuň hakykatda nirede boljakdygyny kesgitleýär.
Maşinistleriň köpüsi munuň şeýle bolandygyny gördüler: burgunyň ýüze degmegi we nyşana göni dişlemegiň ýerine, ujy bir pursat gapdala süýşüp, soň bolsa tutuşýar. Ussahanada muňa ýöremek diýilýär - burgunyň dogry kesilmezden öň niýetlenen merkezinden çykyp gitmegi. Adatça, ol bir sekundyň bir bölegine deň dowam edýär. Onuň galdyrýan ýerleşiş ýalňyşlygy öz-özünden düzedilmeýär.
Bu makalada näme üçin pyýada ýöremegiň bolýandygy, onuň satyn alyjy üçin hakykatda näçe çykdajy getirýändigi we sebäbiň burgunyň uçlugy bilen ýa-da onuň nähili işledilmegi bilen baglanyşyklydygyny nädip anyklamalydygy barada gürrüň berilýär.
Aslynda ýöremek näme we näme üçin ol material meselesi däl, geometriýa meselesi
Standart burujy burguç uç hakyky uç däl. Ol iki kesiji dodakdan we olaryň merkezinden geçýän kesiji gyradan gurulýar. Kesiji gyra adaty manyda kesmeýär - ol materialy arassa kesmegiň ýerine, dodaklaryň öňünden çykarýar we süýşürýär. Dogry ýerlenen nokatda iki dodagyň uzynlygy we burçy deň bolýar we kesiji gyra burguçyň okunda takyk ýerleşýär. Şeýle şertlerde, iki dodagyň ok boýunça garşylygy deňleşýär we burguç göni girýär.
Şol simmetriýa bozulandan soň - üwemek ýalňyşlygyndan ýa-da nokadyň dizaýnyndaky çäklendirmeden bolsun - iki dodak deň garşylyga duçar bolmaýar. Netijede dörän güýç diňe ok boýunça däl-de, gapdal bölekde bolýar we ujy güýçler gaýtadan deňleşýänçä ýa-da deşik diwarynyň özi ujy çäklendirýänçä az garşylyk hödürläp, gapdala tarap hereket edýär.
Şonuň üçin hem ýöremek diňe ilkinji gezek degýän pursatyna çenli çäklendirilýär. Burguç materialyň içine gyralaryň deşik diwaryna degmegi üçin ýeterlik derejede girenden soň, uç mehaniki taýdan çäklendirilýär we gapdal hereketi togtaýar. Ýöremek kesik arkaly dowam edýän mesele däl - bu deşigiň nähili başlanýandygy bilen baglanyşykly mesele.
Buraw uçunyň ýöremegine näme sebäp bolýar
1. Dodaklaryň uzynlygynyň ýa-da burçynyň deň dälligi
Bu iň köp ýaýran sebäp we göz bilen görmän geçmek iň aňsat sebäpdir. Eger iki kesiji dodak uzynlygy ýa-da burçy boýunça tapawutlanýan bolsa - hatda kiçijik bir tapawut bilen hem - iki tarapyň ok boýunça garşylygy indi deň bolmaýar. Tapawut näçe uly bolsa, ýöremek şonça-da aýdyň bolýar.
Bu hili ýalňyşlyk, adatça, berk çydamlylyk çäklendirmelerini saklamaýan üwürtme enjamlaryndan ýa-da yzynda ulgamlaýyn barlag ädimi bolmadyk üwürtme prosesinden ýüze çykýar. Iki dodak göze birmeňzeş görünýär we proýektoryň ýa-da nokat burç ölçeginiň aşagynda kabul ederlikli çydamlylykdan daşarda ölçelip bilner.
2. Merkezden daşary kesiji gyra
Eger kesijiň gyrasy buraw okunyň merkezinde takyk ýerleşmedik bolsa, uç hakykatda eksentrik gurluşdyr. Degişende, merkezden daşary kesijiň gyrasy kesijiň aýlanýan wagtynda ýeňil presessiýa döredýär, bu bolsa arassa giriş däl-de, ýüzünde egri çyzyk alamaty hökmünde görünýär.
3. Nokadda öz-özüni merkezleşdirýän geometriýa ýok
Standart konus şekilli ujunyň özüne mahsus merkezleşdiriji aýratynlygy ýok — ol göni girmek üçin doly üwemek simmetriýasyna daýanýar. Bölünen ujunyň tersine, kesijiniň gyrasynda ikinji üwemek goşýar, bu bolsa diňe çykaryjy ýüzü hakyky kesiji gyranyň gysga bölegine öwürýär, kesijiniň gyrasyny ep-esli gysgaldýar we burgunyň ýöremek meýlini azaldýar. Bu barada şu topardaky indiki makalada has giňişleýin gürrüň ederis.
4. Iş böleginiň ýüzüniň ýagdaýy
Hatda doly simmetriki burguç nokady hem, eger gabat gelýän ýüzi deň bolmasa, ýöreýär. Eğimli ýa-da egri ýüz, degirmen ölçegi, oksid gatlagy ýa-da deň däl örtük, bularyň hemmesi burguçyň özünden garaşsyz, iki dodagyň arasynda deň däl başlangyç garşylygyny döredýär. Bu, ujuň hil meselesi däl-de, ulanyş şertidir.
5. Tizlik we berklik deň gelmezligi
Aşa köp şpindel tizligi, giriş şerti üçin gaty pes iýmitlendirme tizliginiň goýulmagy ýa-da enjamyň ýa-da iş ýerinde ýeterlik derejede berklik bolmazlygy, degme wagtynda ýeňil radial titreme döredip biler. Titreme özi seýrek ýagdaýlarda ýöremäge sebäp bolýar - ýöne başgaça kiçi boljak assimetriýany güýçlendirýär we kiçijik üweme çydamlylygyny görünýän, gaýtalanýan meselä öwürýär.
Satyn alyjy üçin pyýada ýöremek näçe çykdajy edýär
Ýöremegi kosmetiki kemçilik hökmünde ret etmek aňsat — çyzyk yzlary, bölek tutulmazdan öň bir pursatlyk ikirjiňlenme. Önümçilikde onuň üç sany anyk bahasy bar.
• Deşigiň ýerleşýän ýerindäki ýalňyşlyk.Tutmazdan öň biraz ýöränden soň, taýýar deşik indi çap edilen ýeriň talap edilýän ýeri däl. Bir deşikde bu çydamlylyk çägine düşüp biler. Bolt-deşik nusgasynda, jigde ýa-da ikinji bölek bilen birleşmeli bolan kronşteýnde, nusgadaky her deşikde şol bir kiçijik ofset birleşmeleri bolýar we çydamlylykdan başga uly bölegi doly aýyryp biler.
• Ölçegi uly we tegelekden daşary deşikler.Tutmazdan öň ýören bölek ilkinji pursatdan başlap arassa tegelek ýol kesmeýär - ol süýşýär, soňra düzedýär, soňra kesýär. Taýýarlanan deşik burgunyň nominal diametrinden uly we tegelekden ölçäp boljak derejede çykýar, bu bolsa laýyklyk çydamlylygy bolan islendik ulanylyşda gönüden-göni möhümdir: vtulkalar, dübel ştiftleri, rezinlenen deşikler ýa-da pres ýa-da süýşme bilen ornaşdyrylýan islendik zat.
• Gurnama we gaýtadan işlemegiň çykdajylary.Kwadrat görnüşinde oturmaýan berkidijiler, birleşýän bölekleriň arasynda gabat gelmeýän bolt şekilleri we dogry ýerleşmek üçin gaýtadan deşilmeli bolan uly deşikler — bularyň hemmesi burguw tapgyryndaky meseläni ýygnamak tapgyrynyň bahasyna öwürýär, bu bolsa ony siňdirmek burguwda tutmakdan has gymmatdyr.
Inçe metal listlerde we, hususan-da, elde ulanylýan burawlamalarda ýöremek deşigiň töweregindäki ýüzünde görünýän ýara galdyrýar - ölçegli böleklerden başga-da, daşky görnüşiň möhüm bolan böleklerinde kosmetiki kemçilik.
Satyn alyjylar haýsy sebäp bilen iş salyşýandygyny nädip bilýärler
Sebäbine garamazdan, ýöremek birmeňzeş görünýär, ýöne onuň nirede we nähili şertlerde ýüze çykýandygy, adatça, meseläniň hakykatda nirede ýerleşýändigini görkezýär.
• Bir toplu ýörişden birnäçe bit, olaryň nähili işlenýändigi üýtgeşikliksiz.Bu üweme simmetriýasyna ýa-da kesiji gyrasynyň merkezileşdirilmegine gönükdirilendir we bu meseläni üpjün ediji bilen nokat burç barlag maglumatlaryny soramak bilen birlikde gozgamak peýdalydyr.
• Ýöremek diňe merkezi deşik ýa-da gözegçilik deşigi bolmazdan amala aşyrylýar.Bu, burgunyň kemçiliginden has köp, iş ýagdaýy bilen baglanyşykly mesele bolmagy mümkin. Standart burgunyň nokady öz merkezini döretmek üçin gyrymsy simmetriýasyna daýanýar we käbir ýol görkezijisiz ýöremek garaşylýan hereketdir, kemçilikli burgunyň alamaty däl.
• Ýöremek diňe burçly, egri ýa-da ölçegli ýüzlerde bolýar, tekiz, arassa önümlerde däl.Bu, burgunyň geometriýasyny däl-de, iş böleginiň ýüzüni görkezýär.
• Şol bir burguç uçly ok bir şpindel tizliginde beýlekisine garanyňda has köp ýöreýär.Bu titreme ýa-da berkligiň kiçijik assimetriýany güýçlendirýändigini görkezýär we bitiň özüniň näsazdygyny çaklamazdan öň, iş tutujylygy we tizlik sazlamalary bilen deňeşdirmäge mynasypdyr.
Bu tapawut möhümdir, sebäbi her bir ýagdaýda düzediş dürli bolýar. Öwürmek ýa-da merkezleşdirmek meselesi üpjün ediji bilen söhbetdeşligi talap edýän önümçilik meselesidir. Işleýiş ýagdaýy meselesi merkezi deşiji, pilot deşik ýa-da tizligi sazlamagy talap edýär - gaýtarylan buraw uçlarynyň hiç bir mukdary ony düzedip bilmez. Iki meseläni birmeňzeş mesele hökmünde kabul etmek, adatça, hakyky sebäbiň hiç haçan çözülmejekdigini aňladýar.
Bu seriýa barada
"Buraw uçlary näme üçin şowsuz bolýar" atly tehniki seriýa biziň önümçilik toparymyz tarapyndan ýazylandyr. Her makala buraw uçlarynyň işiniň bir aýratyn faktoryna — çig maldan başlap, gaplama çenli — ünsi jemleýär. Maksat ýönekeý: alyjylara hakykatda näme satyn alýandyklaryny we haýsy soraglary bermelidiklerini düşündirmäge kömek etmek.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 13-nji iýuly