Näme üçin gaty ýuwaş basmak polatdan ýasalan polaty burawlamagy kynlaşdyryp biler we näme üçin dogry jogap diňe has güýçli basmak däl.
Kyn metallary deşýän wagtyňyz, guralyň döwülmeginiň öňüni almak üçin burgudaky basyşy azaltmak höwesi döreýär. Bu instinkt düýbünden ýalňyş däl: aşa köp iýmitlendirme burgunyň uçuny artykmaç ýükläp biler.
Ýöne 304 we 316 ýaly austenitik polatlary burawlanda, gaty ýeňil bermek käwagt ters täsir edip biler. Buraw aýlanmagyny dowam etdirýär, ýöne iş bölegini deşmek üçin göreşýär. Burawlamak barha kynlaşýar we gurallaryň aşynmagy çaltlaşyp biler.
Mesele diňe burgunyň polat derejesinde ýa-da gatylygynda däl-de, köp halatlarda gözden gaçyrylýan material häsiýetini, ýagny işlemegiň berklenmegini öz içine alyp biler.
1. Işi berkeltmek näme?
Işde gatylaşma metal deformasiýa edilenden soň has berk we plastik deformasiýa garşy has çydamly bolanda ýüze çykýar. 304 we 316 ýaly umumy markalary öz içine alýan austenitik polatlar, esasanam, bu häsiýete meýilli.
Burawlama wagtynda kesiji gyralar metaly aýyrmakdan has köp iş edýär. Şeýle hem, olar kesiş zolagynyň içinde we töwereginde materiallary deformasiýa edýärler. Işlenip taýýarlanýan ýüzüň golaýynda käbir işleriň gatylaşmagy adaty kesiş şertlerinde hem bolup biler.
Maksat işiň berklenmeginiň ähli yzlaryny ýok etmek däl. Ol netijeli kesmegi saklamak we eýýäm deformasiýa edilen ýüze gaýta-gaýta sürtülmegiň ýa-da basmagyň öňüni almakdyr.
Iki mehanizmi garyşdyrmaly däl:
• Işiň gatylaşmagy, esasan, plastik deformasiýa sebäpli ýüze çykýar. Bu, polady ýylylyk bilen işläp bejermek arkaly gatylaşdyrmak bilen birmeňzeş däl.
• Aşa köp kesiji gyzgynlyk gurallaryň aşynmagyny çaltlaşdyryp we kesiji gyrasyna zyýan ýetirip biler, ýöne diňe gyzgynlyk deformasiýanyň gatylaşmagynyň gönüden-göni sebäbi däl.
Bu täsirler bilelikde ýüze çykyp, ýaramaz kesiş şertlerini güýçlendirip biler, ýöne olar bir fiziki proses däl.
2. Näme üçin gaty pes iýmit burawlaýyş işlerini kynlaşdyryp biler?
Üstünlikli burawlamak üçin kesiji gyralaryň materiallary yzygiderli aýyrmagy we fleýtalardan çykyp biljek bölekleri öndürmegi talap edilýär. Her aýlawda hakyky iýmitlenme gaty pes bolanda, kesiş hereketi üýtgäp biler.
1-nji ädim: Kesmek sürtmek we sürümlemek bilen ýol açýar
Eger kesilmedik ownuk bölekleriň galyňlygy örän kiçi bolsa, kesiji gyra az materialy aýryp biler. Bu, esasanam, gyra eýýäm könelen ýa-da tegelek bolanda kynçylyk döredýär. Ownuk bölekleri netijeli emele getirmegiň ýerine, burguç öz wagtynyň has köp bölegini iş böleginiň ýüzüne sürtmek, basmak ýa-da sürtmek bilen sarp edip biler.
Buraw henizem aýlanýar, ýöne içine girmek haýallaýar.
2-nji ädim: Ýüzi has-da deformasiýa sezewar bolýar
Gaýta-gaýta sürtmek we sürtmek polatdan ýasalan polat gatlagyny plastik taýdan deformasiýa edip biler. Işde gatylaşýan materialda bu indiki kesişiň has kyn bolmagyny üpjün edip biler. Soňra burawlaýjy täsirlenen gatlagy aýyrmaga synanyşanda has ýokary kesiş garşylygyna duçar bolup biler.
3-nji ädim: Kesiji gyra has çalt könelýär
Netijesiz kesmek sürtülme we termal ýüküň artmagyna getirýär. Eger sowadyş we döwükleriň çykarylyşy hem ýaramaz bolsa, kesiji gyra has çalt ýyrtylyp biler. Soňra ýyrtylan gyra arassa döwük emele getirmek ukybyny ýitirýär, bu bolsa sürtülme we sürtülme ähtimallygyny has-da artdyrýar.
Mümkin bolan näsazlyk sikli: Ýeterlik iýmitlendirme → Has köp sürtmek we sürmek → Ýerüsti golaý deformasiýanyň has uly bolmagy → Kesmegiň has kyn bolmagy → Gyralaryň çalt aşynmagy.
Bu, her bir pes iýmitlenme operasiýasynda hökman bolup biljek yzygiderlik däl-de, mümkin bolan näsazlyk mehanizmidir. Netije şeýle hem burgunyň geometriýasyna, guralyň ýagdaýyna, materialyň ýagdaýyna, maşynyň berkligine, ýaglamasyna we beýleki kesiş şertlerine baglydyr.
3. Iýmit basyşy we her aýlaw üçin iýmitlendirme birmeňzeş däl
Bu tapawut möhümdir, sebäbi "has berk basmak" işleme boýunça ýeterlik derejede takyk maslahat däl.
Iýmit basyşyburguly iş bölegine iteklemek üçin ulanylýan ok güýjidir. Ol, esasanam, elde ýa-da el bilen işleýän burawlamada has aýdyň görünýär.
Her aýlaw üçin iýmitburgunyň bir doly aýlaw wagtynda öňe gidýän hakyky ok boýunça aralygydyr, adatça her aýlaw üçin millimetrde (mm/aýlaw) görkezilýär.
Bu ikisi baglanyşykly, ýöne olar biri-birini çalşyryp bolmaýar. El burgusy bilen şol bir güýç ýitilige, guralyň diametrine, materialyň häsiýetlerine we enjamyň gurluşyna baglylykda dürli derejede aralaşma tizligini döredip biler. CNC enjamynda ýa-da başga bir dolandyrylýan iýmitlendirme ulgamynda iýmitlendirme, adatça, el basyşy däl-de, işleme parametrleri arkaly kesgitlenýär.
Has gowy sorag "Nähili güýçli basmaly?" däl-de, "Şu kesiş tizliginde we her aýlaw üçin şu iýmit bilen, burgu bu iş materialyndan materiallary yzygiderli aýyrýarmy?"
4. Köp iýmit bermek hemişe gowy däl
Eger iýmitlendirmegiň gaty az mukdary kynçylyk döredip bilýän bolsa, operatorlar mümkin boldugyça köp iýmitlendirme ulanmalymy? Ýok. Aşa köp iýmitlendirme ok güýji we kesiş ýüküni artdyrýar. Burawyň, enjamyň ýa-da gurluşyň kuwwatyndan geçensoň, netijede gyralaryň döwülmegi, egilmegi ýa-da döwülmegi bolup biler.
| Iýmitiň ýagdaýy | Mümkin bolan netije |
| Gaty pes | Çyzykly materiallarda çatlaklaryň ýeterlik derejede emele gelmezligi, has köp sürtülme we goşmaça iş gatylaşmasy mümkin. |
| Degişli | Has yzygiderli çip emele gelmegi, gözegçilikli kesiş güýçleri we çipleriň netijeli ewakuasiýa edilmegi. |
| Gaty beýik | Çatlama, egilme ýa-da burgunyň döwülme howpuny artdyrýan artykmaç ýük. |
Her bir HSS burgusy üçin umumy iýmitlendirme sazlamasy ýok. Laýyk diapazon diametre, gural materialyna we gyrasynyň geometriýasyna, iş böleginiň materialyna, deşigiň çuňlugyna, enjamyň berkligine we sowadyş şertlerine baglydyr. HSS we karbid burgulary üçin iýmitlendirme boýunça teklipler bir-biriniň ornuny tutup ulanylmaly däldir.
5. Dat almaýan polatdan ýasalan burawlama işlerinde berkleşme howpuny nädip azaltmaly
Kesmegiň laýyk, üznüksiz iýmitini saklaň
Gatamaga meýilli polatlar üçin, burgunyň iş bölegine garşy uzak wagtlap aýlanmagyna ýol bermäň, sebäbi ol manyly derejede deşilmeýär. El bilen burgulanda, bir çuňlukda uzak wagtlap sürtülmegiň ýerine, durnukly, gözegçilikli öňe gitmäge çalyşyň. Awtomatlaşdyrylan burgulanda, programmalaşdyrylan parametrleri gural öndüriji tarapyndan her aýlaw üçin maslahat berlen iýmitlendirme we hakyky iş şertleri bilen deňeşdiriň.
Eger burguç indi netijeli kesmeýän bolsa, ony diňe çuňrak zor bilen urmaň. Howpsuz duruzyň we sebäbini derňeň.
Degişli geometriýaly ýiti burguç ulanyň
Ýiti kesiji gyra has gowy döwülme emele getirýär. Güýjüň artmagy hökman köne burawyň kesiş ukybyny dikeltmeýär we döwülme howpuny artdyryp biler.
Käbir polatdan ýasalan enjamlar üçin dogry dizaýn edilen 135° bölünen nokat geometriýasy ýöremegi azaltmaga we deşik girişini gowulandyrmaga kömek edip biler. Şeýle-de bolsa, nokat burçynyň özi öndürijiligi kesgitlemeýär; gyralaryň ýitiligi, tor geometriýasy, berkligi we önümçilik yzygiderliligi hem möhümdir.
Kesiş tizligini ýaglama we sowadyş bilen utgaşdyryň
Aşa köp kesiş tizligi kesiji gyralara termal ýükü ýokarlandyryp biler. Degişli kesiji suwuklyk ýa-da ýaglama sürtülmäni, gyzgynlygy we çipleri aýyrmagy dolandyrmaga kömek edip biler. Tizlik, iýmit we sowadyş bir üýtgeýjini aýratynlykda sazlamak ýerine, bilelikde bahalandyrylmaly.
Çipleriň boşalmagyna, esasanam has çuň çukurlarda üns beriň
Deşikleriň çuňlugy artdygyça, çipleri boşatmak, adatça, has kynlaşýar. Tutulan çipler sürtülmäni, momenti we gyzgynlygy ýokarlandyryp, gurallaryň birden zaýalanmagyna sebäp bolup biler.
Gerekli ýerlerde, dogry dizaýn edilen pek-burgulaýyş ýa-da ownuk bölekleri arassalamak sikli prosesi gowulandyryp biler. Ownuk bölekleri aýyrmak üçin gözegçilikli çekilme, burawyň çukuryň düýbüne degip, sürtülmegine rugsat bermek bilen birmeňzeş däl.
6. Bu näme üçin burgu uçlaryny satyn alýanlar we distribýutorlar üçin möhümdir
Müşderiniň şikaýatyny göz öňünde tutuň: “HSS burgularynyň bu tapgyry 304 poslamaýan polatdan burgulanda örän çalt könelýär.”
Çig malyň gatylygyny, ýylylyk bilen işlenilişini we üwelme hilini öwrenmek dogrydyr. Şeýle-de bolsa, gysga hyzmat möhleti özi burgunyň ujynyň nädogry öndürilendigini subut etmeýär. Peýdaly näsazlyk seljermesi üçin ulanylyş barada hem maglumat gerek.
Netije çykarmazdan öň, şeýle soraň:
- • Burawlanýan polat nähili bellikde we materialyň nähili ýagdaýynda bolýar?
- • Burawyň diametri, materialyň derejesi, nokadyň geometriýasy we guralyň ýagdaýy nähili?
- • Haýsy şpindel tizligi, iýmitlendirme usuly we hakyky iýmitlendirme parametrleri ulanylýar?
- • Kesiji suwuklyk ulanylýarmy we çipleriň çykarylyşy ýeterlikmi?
- • Buraw ýuwaş-ýuwaşdan ezilýärmi, gyrasy döwülýärmi ýa-da birden döwülýärmi?
Eger dürli partiýalar birmeňzeş gözegçilik edilýän kesiş şertlerinde gaýtalanýan öndürijilik tapawutlaryny görkezse, derňew materialyň hiline, ýylylyk bilen işlenilmegine, öňdebaryjy geometriýasyna we önümçilik yzygiderliligine ünsi jemlemelidir. Tersine, eger başgaça laýyk gelýän birnäçe burguç birmeňzeş iş şertlerinde kynçylyk çekýän bolsa, işläp bejeriş prosesi has ünsli bolmaly.
Täzelenen polat görnüşi awtomatiki usulda laýyk gelmeýän parametrleri düzetmeýär. Mysal üçin, M35 kobalt HSS belli bir ýokary temperatura kesiş şertlerinde artykmaçlyklar berip biler, ýöne ol ýeterliksiz iýmitlenişiň, çipleriň gowşak ewakuasiýasynyň ýa-da durnuksyz gurluşyň öňüni alyp bilmeýär.
Netije: Burawlaýjyny goramak hemişe iýmitlendirmegi azaltmak diýmek däl
Dat almaýan polatdan ýasalan burawlama işlerinde örän ýeňil hakyky iýmitlendirme hökman has howpsuz saýlaw däldir. Burawlama ownuk bölekleriň emele gelmegini netijeli bes edende, sürtülmegiň we sürtmegiň dowamly bolmagy işiň gatylaşmagyny güýçlendirip we iň täze aşynma prosesini çaltlaşdyryp biler.
Çözgüt çäklendirmesiz has güýçli basmak däl. Ol burawlaýjynyň yzygiderli kesýän, döwülýän we olary netijeli arassalaýan şertleri döretmekdir.
HSS burgusynyň ygtybarly işlemegi berk materiallardan, ýylylyk bilen işlenişden, geometriýadan we yzygiderli önümçilikden başlanýar. Bu şeýle hem guralyň nähili ulanylýandygyna baglydyr.
Gowy burguç uçunyň ygtybarly önümçilik hiline we dogry kesiş şertlerine mätäçligi bar.
Bu seriýa barada
"Buraw uçlary näme üçin şowsuz bolýar" atly tehniki seriýa biziň önümçilik toparymyz tarapyndan ýazylandyr. Her makala buraw uçlarynyň işiniň bir aýratyn faktoryna — çig maldan başlap, gaplama çenli — ünsi jemleýär. Maksat ýönekeý: alyjylara hakykatda näme satyn alýandyklaryny we haýsy soraglary bermelidiklerini düşündirmäge kömek etmek.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 9-njy noýabry